ทัศนศึกษา ณ สถาบันวิทยาศาสตร์ทางทะเล
และ หอศิลปวัฒนธรรม ภาคตะวันออก มหาวิทยาลัยบูรพา
วันที่ 20 พฤศจิกายน 2555
สถาบันวิทยาศาสตร์ ทางทะเล มหาวิทยาลัยบูรพา
20 พฤศจิกายน 2555 ผมได้ไปทัศนศึกษา ในรายวิชา การใช้แหล่ง
ทรัพยากรการเรียนรู้ ช่วงเช้ามีการนัดพบกันที่ร้านอาหารข้างสถาบันวิทยาศาสตร์ทางทะเล เมื่อ
ถึงเวลาก็ได้เข้าไปที่หน้าสถาบันวิทยาศาสตร์ทางทะเล ได้พบกับพี่วิทยากร "จิรศักดิ์ แช่มชื่น"
เป็นวิทยากรที่ให้ความรู้ แนะนำตลอดการเยี่ยมชมสถาบันวิทยาศาสตร์ทางทะเล
 |
| วิทยากรให้ความรู้ |
การเข้าชมไม่ต้องเสียค่าใช้จ่ายเพราะเป็นนิสิตมหาวิทยาลัยบูรพา เริ่มแรกพี่จิรศักดิ์ก็ได้อธิบาย ถึงสาเหตุว่าที่มหาให้สถาบันวิทยาศาตร์ทางทะเลเป็นแหล่งการเรียนรู้ต้นแบบ เนื่องจากว่า สถาบันวิทยาศาสตร์ทางทะเล มหาวิทยาลัยบูรพานี้ เป็นแหล่งที่ให้ความรู้ มีการเข้าออกที่สะดวก มีสื่อมีนวัตกรรมใหม่ๆที่เป็นสื่อเพื่อให้ผู้ที่เข้าชมได้ศึกษาด้วยตนเอง
 |
| คำอธิบายความรู้เกี่ยวกับสัตว์ทะเล |
น้ำทะเลที่ใช้ในการเลี้ยงปลา นำมาจากน้ำทะเลที่แสมสาร สัตหีบ เพราะว่า มีค่าความซารีนนีตี้ที่เลี้ยงปลาได้ โดยใช้วิธีบรรทุกน้ำมาวันละ 3 รอบ มีการวัดค่าความเค็มต่างๆ ก่อนที่จะนำปลามาใส่ตู้ โดยต้องเตรียมตู้ก่อน ประมาณ 1 เดือน ต้องใช้สาหร่ายเพื่อปรับคุณภาพน้ำก่อน ซึ่งแต่ละตู้นั้นก็มีราคาที่แพง
 |
| ภาพปลาการ์ตูน ดอกไม้ทะเล และปะการัง |
ปะการังนั้นเป็นสัตว์ทะเล ที่ไม่มีกระดูกสันหลัง ปะการังในตู้ที่แสดงมักมีดอกไม่ทะแลอาศัยอยู่ด้วย โดยปรกติปากกาลังจะพึ่งพาสาหร่อยทำให้ปะการังนั้นกลายเป็นสีๆ ซึ่งปะการังปกตินั้นจะไม่มีสี ปกติปะการังจะใช้แสงอาทิตย์นั้นเพิ่มความเจริญเติบโต(สัมพันซิมใบโอซิสกับสาหร่าย) ในที่นี้จึงต้องใช้ไฟที่เลียนแบบแสงอาทิตย์ให้กับประการังเติบโต ในตู้ที่จัดแสดงมีหินที่ใช้เป็นหินเทียม นำเปลือกหอยนางรมมาบดและปั้นเป็นรูปหิน
 |
| ภาพดอกไม้ทะเล ชนิดมีแสง |
ปลาการ์ตูนอยู่ในดอกไม้ทะเล มีพิษ ปลาชนิดอื่นที่ไปเกาะอาจจะตายได้ แต่ปลาการ์ตูรมีสารเคลือบผิวอยู่ทำให้ไม่เกิดอันตรายต่อมัน (ภาวะซิมใบโอซิส)
 |
| ดาวทะเล |
 |
| ภาพเท้าของดาวทะเล |
 |
| ทากทะเล |
 |
| ฉลาม |
ฉลามมี 2 ชนิดคือ ฉลามหน้าดิน ฉลามหน้าน้ำในสถาบันวิทยาศาสตร์ท้องทะเล มีห้องที่ให้เรียนรู้ด้วยตนเอง ในเรื่องของสัตว์ที่มีพิษในท้องทะเลที่ควรระมัดระวังด้วย
สถาบันวิทยาศาสตร์ทางทะเลจัดว่าเป็นแหล่งการเรียนรู้ประเภทอาคารสถานที่ ซึ่งเป็นสถานที่ ที่มีแหล่งการเรียนรู้ภายใน บุคคล ได้แก่วิทยากรซึ่งได้ให้ความรู้ วิธีการ มีกิจกรรมให้ได้เรียนรู้ด้วยตนเองหอศิลปวัฒนธรรมภาคตะวันออก
ชนต่างวัฒนธรรมในภาคตะวันออกได้ย้ายมาตั้งถิ่นฐานอยู่ในภาคตะวันออกได้แก่ คนชอง คนจีน คนญวณ คนลาวและไทยมุสลิมคนชองเป็นชนพื้นเมืองกลุ่มแรกที่เข้ามาตั้งรกรากอยู่ในเขตป่าภาคตะวนออก บริเวณจังหวัดระยอง จันทบุรี ตราด ชอบอาศัยอยู่ตามป่าเขา ที่ราบระหว่างหุบเขาซึ่งเป็นป่าทึบคนจีนเข้ามาตั้งรกรากในภาคตะวันออกตั้งแต่อยุธยาสืบเนื่องถึงสมัยรัตนโกสินทร์ โดยเฉพาะตามเมืองท่าชายทะเล ชาวจีนเป็นผู้มีบทบาทสำคัญด้านเศรษฐกิจการค้า การประมงคนญวณสมัยรัชกาลที่ 1 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ กลุ่มชาวญวณได้อพยพเข้ามายังดินแดนประเทศไทยครั้งใหญ่และได้ตั้งถิ่นฐานกระจายกันออกไปคนลาวดินแดนภาคตะวันออกตั้งแต่เขตนครนายก ปราจีนบุรี ฉะเชิงเทรา ไปยังชลบุรีนั้นชุมชนบ้านเมืองส่วนใหญ่เกิดจากการกระจายตัวของพวกลาวคนไทยมุสลิม
แหล่งโบราณคดีสมัยก่อนประวัติศาสตร์ในภาคตะวันออกนำเสนอรายละเอียดดังนี้
บริเวณภาคตะวันออกของไทย พบหลักฐานการตั้งถิ่นฐานของมนุษย์ตั้งแต่สมัยก่อนประวัติศาสตร์ ประมาณ ๑๐,๐๐๐ ปีมาก่อน ซึ่งแบ่งประเภทตามลักษณะภูมิประเทศในการตั้งถิ่นฐานกลุ่มที่ ๑ บริเวณเพิงผาและถ้ำบนเทอกเขาสูง สันนิษฐานว่าเป็น กลุ่มชนที่ดำรงชีพด้วยการหาของป่าและสัตว์ป่ากลุ่มที่ ๒ บริเวณที่ราบเชิงเขา สันนิษฐานว่าเป็นกลุ่มคนที่ขยายตัวลงมาจากกลุ่มแรก รู้จักการทำมาหากินแบบเกษตรกรรมระดับหมู่บ้านกลุ่มที่ ๓ บริเวณเนินดินที่ล้อมรอบด้วยป่าชายเลนหรือป่าโกงกาง ในสมัยโบราณพื้นที่บางส่วนของภาคตะวันออกเป็นทะเล ซึ่งพื้นที่ชายฝั่งและพื้นที่ดอนเป็นเนินดินล้อมรอบด้วยทะเล ชุมชนพึ่งพาอาหารจากทะเลเป็นหลัก1.แหล่งโบราณคดีบ้านโคกระกา ต.หน้าประดู่ อ.พานทอง จ.ชลบุรี : เป็นชุมชนสมัยก่อนประวัติศาสตร์ตอนปลาย อายุประมาณ ๒,๐๐๐ ปีมาแล้ว2.แหล่งโบราณคดีโคกกะเหรี่ยง (โคกฝรั่ง) ต.บ้านเก่า อ.พานทอง จ.ชลบุรี : เป็นชุมชนสมัยก่อนประวัติศาสตร์ตอนปลาย อายุประมาณ ๒,๐๐๐ ปีมาแล้ว3.แหล่งโบราณคดีโคกพนมราบ ต.สิบเอ็ดศอก อ.บ้านโพธิ์ จ.ฉะเชิงเทรา : เป็นชุมชนสมัยก่อนประวัติศาสตร์ตอนปลาย อายุประมาณ ๔,๐๐๐ ถึง ๒,๐๐๐ ปีมาแล้ว4.แหล่งโบราณคดีหนองโน อ.พนัสนิคม จ.ชลบุรี : แหล่งโบราณคดีที่เป็นเนินดินอยู่กลางทุ่งนา พบร่องรอยการตั้งชุมชนอยู่ใกล้ชายฝั่งทะเล ซึ่งมีอายุเก่าแก่ที่สุด ๔,๕๐๐ ถึง ๔,๐๐๐ ปี6.แหล่งโบราณโคกพนมดี ต.ท่าข้าม อ.พนัสนิคม จ.ชลบุรี : เป็นชุมชนชายฝั่งทะเลสมัยก่อนประวัติศาสตร์ อายุประมาณ ๔,๐๐๐ ถึง ๓,๕๐๐ ปีมาแล้ว พบหลักฐานทางประวัติศาสตร์เช่น ขวานหินขาด เครื่องมือหิน เป็นต้น7.แหล่งโบราณคดีเขาฉกรรจ์ ต.เขาฉกรรจ์ อ.เขาฉกรรจ์ จ.สระแก้ว : มีอายุอยู่ในสมัยก่อนประวัติศาสตร์ตอนปลาย ประมาณ ๒,๐๐๐ ปี มาแล้ว มีลักษณะเป็นภูเขาหินปูน8.แหล่งโบราณคดีถ้ำสมพุง ต.หนองหว้า อ.เขาฉกรรจ์ จ.สระแก้ว : ภายในถ้ำพบร่องรอยการอยู่อาศัยของมนุษย์สมัยก่อนประวัติศาสตร์9.แหล่งโบราณคดีบ้านโคกมะกอก ต.เขาสามสิบ อ.เขาฉกรรจ์ จ.สระแก้ว : เป็นชุมชนสมัยก่อนประวัติศาสตร์ตอนปลาย อายุประมาณ ๒,๐๐๐ ปีมาแล้ว พบหลักฐานเป็นโครงกระดูกมนุษย์ กำไรสำริด เป็นต้น10.แหล่งโบราณคดีถ้ำเจ็ดชั้น เขาวง ต.กองดิน อ.แกลง จ.ระยอง : มีอายุอยู่ในสมัยก่อนประวัติศาสตร์ ประมาณ ๔,๐๐๐ ถึง ๒,๐๐๐ ปีมาแล้ว มีลักษณะเป็นภูเขาหินปูน พบภาชนะดินเผา หินลับ เปลือกหอย เป็นต้น11.แหล่งโบราณคดีถ้ำละคร เขาวง ต.กองดิน อ.แกลง จ.ระยอง : มีอายุอยู่ในสมัยก่อนประวัติศาสตร์ ประมาณ ๔,๐๐๐ ถึง ๒,๐๐๐ ปีมาแล้ว มีลักษณะเป็นเชิงผา พบภาชนะดินเผาเนื้อหยาบ เครื่องมือหิน เป็นต้น12.แหล่งโบราณคดีถ้ำเสือเท้ว เขาวง ตงกองดิน อ.แกลง จ.ระยอง : มีอายุอยู่ในสมัยก่อนประวัติศาสตร์ ประมาณ ๔,๐๐๐ ถึง ๒,๐๐๐ ปีมาแล้ว มีลักษณะเป็นเชิงผา พบภาชนะดินเผาเนื้อหยาบ เครื่องมือหิน เป็นต้นสื่อที่ใช้ในหอศิลปะและวัฒนธรรมภาคตะวันออกการศึกษานอกสถานที่ คือการไปเยี่ยมชมหอศิลปะและวัฒนาธรรมภาคตะวันออกนิทรรศการ คือการจัดนิทรรศการภาพเขียน งานศิลปะต่างๆโทรทัศน์ คือการบอกเล่าเรื่องเกี่ยวกับจังหวัดปราจีนบุรี ศรีมโหสถ รอยพระพุทธบาท สระน้ำโบราณ เป็นต้นภาพยนตร์ เป็นการนำเสนอเกี่ยวกับประวัติความเป็นมา วัตถุประสงค์ของหอศิลปะและวัฒนธรรมภาคตะวันออกการบันทึกเสียง วิทยุ ภาพนิ่ง เป็นการบันทึกเสียงเพื่อบอกเล่าเรื่องราวของการดำรงชีวิตของกลุ่มคนในจังหวัดชลบุรีในสมัยก่อน ทัศนสัญลักษณ์ จะเป็นแผนที่ในภาคตะวันออกและแผนที่หอศิลวจนสัญลักษณ์ คือ อาจารย์อุทิศ และ วิทยากร ซึ่งเป็นผู้มาให้ความรู้
